Nhịp lẻ là gì
"Nhịp lẻ" là những nhịp ngoài 2/4, 3/4, 4/4, 6/8, 12/8 quen thuộc, như 5/4, 7/8. Nhạc Việt đệm hát hiếm gặp, nhưng biết rồi thì gặp đoạn chuyển lạ trong bản phối sẽ không lạc. Bản jazz Take Five là ví dụ 5/4 nổi tiếng.
Bí quyết là chia nhỏ thành nhóm hai và nhóm ba. 5/4 là 3 + 2 hoặc 2 + 3. 7/8 (bảy móc đơn) là 2 + 2 + 3, 3 + 2 + 2 hay 2 + 3 + 2. Chân gõ ở đầu mỗi nhóm, nên chân sẽ đi không đều: dài, dài, ngắn. Không có cách gõ chân nào là đúng duy nhất.
Đếm bằng âm tiết
Đếm số tới bảy nhanh rất líu lưỡi. Nhạc Ấn Độ có một bộ âm tiết gõ miệng, mỗi nhóm một câu ngắn, mượn về đếm rất tiện:
- Nhóm 2: Ta Ka
- Nhóm 3: Ta Ki Ta
- Nhóm 4: Ta Ka Di Mi
- Nhóm 5: Ta Ka Ta Ki Ta (2 + 3)
Bảy móc đơn chia 2 + 2 + 3 thành "Ta Ka · Ta Ka · Ta Ki Ta". Nhấn chữ Ta đầu mỗi nhóm. Thích thì dùng "một hai · một hai ba" cũng được, miễn mỗi nhóm có chữ đầu rõ.
Tập 5/4
Vỗ 5/4 chia 3 + 2
5/4 · không cần đànChấm đen = gõ · chấm hồng to = gõ mạnh · ô trống = không gõ · dòng đếm: + đọc là "và"
3 + 2
5/4 · Am – Dđánh xuống, đánh lên mờ = đánh gióXem thêm ▾Thu gọn ▴
- đánh xuống, đánh lên
- mờ = đánh gió: tay vẫn vung nhưng không chạm dây
- dòng đếm: + đọc là "và", số trong ( ) đếm nhỏ, không đánh
- màu hồng = phách 1 và chỗ nhấn mạnh
- TAB: số là phím trên dây, 0 = dây buông, x = chặn
2 + 3
5/4 · Am – DCùng năm phách, đổi chỗ nhóm: nghe khác hẳn Tập 2.
đánh xuống, đánh lên mờ = đánh gióXem thêm ▾Thu gọn ▴
- đánh xuống, đánh lên
- mờ = đánh gió: tay vẫn vung nhưng không chạm dây
- dòng đếm: + đọc là "và", số trong ( ) đếm nhỏ, không đánh
- màu hồng = phách 1 và chỗ nhấn mạnh
- TAB: số là phím trên dây, 0 = dây buông, x = chặn